Aanbod Presentatietips Gratis e-book Over Gaby Referenties Contact

Presentatie tips

 

 

Vijf tips om je presentatie interactief te maken

 

Interactie werkt. Als een spreker zijn luisteraars bij een onderwerp betrekt, zullen ze meer aandacht hebben, geboeid zijn, en blijft het onderwerp beter hangen. Ik raad sprekers dus altijd aan om interactie te gebruiken bij een presentatie.

 

Maar voor goede interactie is ook wat kennis en oefening nodig. Vaak zie ik sprekers een poging wagen, waarna de interactie als een nachtkaars uitgaat. Waar moet je op letten om interactie te laten werken? Hier volgen vijf tips.

 

Tip 1: stel een vraag waar het publiek eenvoudig antwoord op kan geven. Dus geen kennisvraag waar niemand het antwoord op weet, of een vraag waarop mensen liever geen antwoord willen geven. Voorbeelden van slechte vragen zijn: wie weet wat de drie overtuigingsmiddelen van de retorica zijn? Of: over welke presentatie die je ooit gaf wil je het liever niet meer hebben? Voorbeelden van goede vragen zijn: wie heeft er wel eens een saaie presentatie meegemaakt? Of: waar erger je je het meest aan bij presentaties? Als je een vraag stelt waar het publiek eenvoudig antwoord op kan geven, ontstaat er sneller interactie.

 

Tip 2: geef het publiek tijd om te antwoorden. Vaak zie ik sprekers een vraag stellen en vervolgens meteen het antwoord geven. Hierdoor blijft de interactie uit. Na een vraag moet je een stilte laten vallen. Zo’n stilte lijkt voor de meeste sprekers heel lang te duren, dus vullen ze die zelf maar op. Oefen jezelf om echt even stil te zijn nadat je een vraag hebt gesteld, en geef het publiek de tijd om na te denken en een antwoord te geven.

 

Tip 3: richt je eventueel tot één persoon. Soms komt het voor dat niemand antwoord geeft op je vraag. Dit kan je meestal voorkomen door tips 1 en 2 op te volgen (een goede vraag stellen, een stilte laten vallen). Overkomt je dit toch, kies dan iemand uit en stel de vraag aan deze persoon. Het is gemakkelijk om geen antwoord te geven als iets aan een groep wordt gevraagd, maar onbeleefd als de vraag persoonlijk wordt gericht. Meestal krijg je dus wel antwoord als je de vraag aan iemand persoonlijk richt.

 

Tip 4: benut de kans die je gecreëerd hebt. Wat doe je als tip 1, 2 en 3 gelukt zijn? Je hebt een goede vraag gesteld, een stilte laten vallen, en iemand heeft antwoord gegeven. Helaas denken veel sprekers dan dat de interactie geslaagd is, en gaan weer verder met hun verhaal. Dit is echter een gemiste kans, want eigenlijk ben je nu pas op het punt waar je wilde zijn: interactie. Als iemand antwoord geeft, is het belangrijk om door te vragen. ‘Je hebt dus wel eens een saaie presentatie meegemaakt. Waar ging die over? Waarom was hij saai?’. Hiermee laat je zien dat je het antwoord waardeert en dat je geïnteresseerd bent. Bij een volgende vraag zullen luisteraars daardoor sneller geneigd zijn om antwoord te geven. En: doordat je doorvraagt, komt er een gesprekje op gang, en daarmee de interactie die je graag wilde.

 

Tip 5: geef niet te veel weg. Interactie is bedoeld als opwarmer voor de informatie die je te bieden hebt. Je wilt mensen nieuwsgierig maken, betrokken houden. Wees daarom terughoudend met het geven van tips en oplossingen tijdens de interactie. Als je dit wel doet, is de spanning die je hebt opgebouwd, daarmee meteen weer weg. Je hebt je presentatie zo opgebouwd, dat je toewerkt naar je doel. Houd deze opbouw aan. Maak je publiek nieuwsgierig met interactie, en ga vervolgens verder met je verhaal.

 

Interactie prikkelt, maakt nieuwsgierig en betrekt het publiek bij de presentatie. En pak het op de juiste manier aan.

 

Wil je weten hoe je je publiek meeneemt in je verhaal? Op mijn website kan je het gratis e-book Stop met presenteren, start met inspireren downloaden.

 

Download hier het gratis e-book

 

Daarin lees je hoe je in drie stappen een resultaatgerichte presentatie geeft.

 

 

Een briljante opening van je presentatie

 

Wat is een briljante opening van een presentatie? Het publiek onthoudt vooral het eerste en laatste van wat er gezegd wordt, dus de opening van een presentatie is belangrijk. Ik zeg altijd dat je als spreker de aandacht van je publiek moet ‘verdienen’. Aan de ene kant klinkt dat vreemd, want je staat tenslotte voor een groep en alle ogen zijn op je gericht. Maar dat je voor een publiek staat, betekent niet dat dit publiek ook naar je gaat luisteren. Hoe vaak dwaalden je gedachten op de middelbare school af en had je aan het einde van een les nog niet de helft gehoord van wat een leraar zei?

 

Ditzelfde geldt voor zakelijke presentaties. Waar het op een school verboden is om tijdens de les met een smartphone te spelen, is dit niet zo in het bedrijfsleven. Als je bij de start van je presentatie niet de aandacht van je publiek trekt, zal je de telefoons al snel tevoorschijn zien komen en zullen velen al gauw verdiept zijn in de berichtjes op hun scherm.

 

Maar hoe open je dan een presentatie? Wat is die briljante manier om ineens alle aandacht van je publiek te hebben? Daar kan ik een aantal suggesties voor geven.

 

Een persoonlijke anekdote werkt goed. In plaats van uitgebreid te vertellen over je product of dienst, vertel je een verhaal over wat je zelf hebt meegemaakt, hoe je iets zelf hebt ervaren of wat je laatst met een klant meemaakte. Verhalen spreken meer aan dan specificaties en cijfers.

 

Een andere goede opening is inspelen op iets wat je publiek bezig houdt. Is er net nieuws over hun organisatie naar buiten gekomen? Staan ze op het punt een nieuw product te lanceren? Door over iets te beginnen wat je publiek op dat moment bezig houdt, trek je hun aandacht.

 

Mijn persoonlijke favoriet is interactie. Ga in het begin van je presentatie in gesprek met je publiek. Stel ze een vraag, luister naar wat ze bezig houdt. Met interactie trek je niet alleen de aandacht van je publiek, maar je breekt ook het ijs, zodat je bij jezelf de spanning vermindert. Doordat je niet geïsoleerd voor de groep een verhaal staat te vertellen, maak je verbinding met je luisteraars, wordt de kloof tussen hen en jou kleiner, en is je publiek al snel geboeid.

 

Maar wat is dan die ene briljante opening? Die is er niet. Dit komt, omdat de vorm altijd de inhoud volgt. Of je nu begint met een anekdote, de actualiteit of interactie, je opening moet altijd aansluiten op de focus van je presentatie: wat wil je dat je publiek aan het einde van de presentatie gaat doen?

 

De verschillende openingsalternatieven zijn een goede vorm om de aandacht van je publiek te trekken, maar hoe je die gaat gebruiken en hoe succesvol die zijn, hangt af van je focus. Als de organisatie waarvoor je presenteert bezig is om kosten te besparen, je gaat hierover met hen in gesprek tijdens de start van je presentatie en hebt aan het einde voor hen een manier om minder geld uit te geven, dan heb je een uitstekende opening. Als de organisatie bezig is met de verbetering van haar klantgerichtheid, je opent met een anekdote over een organisatie waar je geweldig bent geholpen en eindigt met mogelijkheden om hun klantgerichtheid te verbeteren, dan sluit je opening prima aan op het doel van je presentatie.

 

Die ene, briljante opening bestaat dus niet. Een pakkende opening die aansluit op de focus van je presentatie, is daarentegen essentieel.

 

 

Presenteren: van energievreter naar win-win

 

Afgelopen weekend liep ik rond op een beurs, waar startende ondernemers zichzelf presenteerden. Veel drukte, veel informatie. Bezoekers die van alle kanten werden bestookt met beeld en geluid, ondernemers die hun verhaal keer op keer vertelden aan iedereen die het horen wilde.

 

Aan het einde van de dag was iedereen moe. De ondernemers, die steeds opnieuw tekst en uitleg gaven. En de bezoekers, die werden overladen met informatie. Ik ging even naast een ondernemer staan die zijn verhaal aan een bezoeker aan het vertellen was. Toen viel me iets op.

 

Ik merkte dat de ondernemer weinig energie had om voor de zoveelste keer te vertellen wat hij deed. En ik merkte aan de bezoeker dat hij wat ongeduldig werd. Er ging iets mis in de communicatie.

 

Ik onderbrak het gesprek en vroeg aan de bezoeker waarom hij geïnteresseerd was in deze ondernemer. Hij zei dat hij benieuwd was naar ervaringen van de ondernemer met een bepaald soort projecten.

 

Het gesprek ging daarna een heel andere richting op. De ondernemer vroeg verder naar de projecten, en ze onderzochten hun raakpunten. Kostte het de ondernemer voor de onderbreking nog veel energie om zijn verhaal te vertellen en werd de bezoeker ongeduldig, nu werd het een levendig gesprek waaruit beiden energie leken te halen.

 

Wat maakte het verschil? In plaats van klakkeloos zijn verhaal af te steken, wist te ondernemer nu waar de bezoeker in geïnteresseerd was. Dat was niet in al zijn producten en diensten, maar in één specifiek onderdeel ervan. Door zich hier op te richten, voorkwam hij dat hij veel tijd en moeite kwijt was aan het vertellen van informatie die niet ter zake deed, en werd de bezoeker niet ongeduldig, omdat hij deze informatie niet wilde horen.

 

Wat op een beurs geldt, geldt ook voor andere presentaties. Verdiep je in de doelgroep. Weet wat je publiek interessant vindt om te horen. What’s in it for them? Met welke problemen kampen ze? Waar worden ze mee geholpen?

 

Als dit je insteek is, is je publiek geïnteresseerd in wat je te zeggen hebt. Je voorkomt dat je informatie vertelt die niet voor hen van belang is. Je besteedt extra aandacht aan de problemen waar ze mee worstelen. Doordat je verhaal aansluit bij je doelgroep, en zij hun aandacht aan je geven, krijgen zowel jij als je publiek energie. Wat een energievreter had kunnen zijn, wordt nu een win-win situatie.

 

 

Let hier op bij een elevator pitch

 

Daar zat ik dan, bij een netwerkbijeenkomst voor ondernemers. Er was een strak programma, dat erop gericht was om voor alle ondernemers zoveel mogelijk omzet te genereren. Met een aantal vaste onderdelen, zoals de laatste ontwikkelingen bij het netwerk en een introductie van nieuwe leden.

 

Een vast onderdeel was ook de elevator pitch, waarbij alle aanwezige ondernemers zichzelf in 60 seconden presenteerden. Voor sommigen een welkom moment om even het podium te nemen, voor anderen een onderdeel waar ze zichtbaar tegenop zagen.

 

En voor mij als presentatietrainer interessant om te observeren wat voor effect de presentaties hadden op de toehoorders. Welke ondernemers pakten met hun elevator pitch de aandacht van het publiek? En welke ondernemers kregen het voor elkaar zelfs in deze 60 seconden hun publiek te vervelen?

 

Het was opvallend om te zien hoe groot de verschillen waren, ook al ging het steeds om maar 60 seconden. Bij de ene presentatie was alle aandacht gericht op de spreker, bij de andere presentatie keek iedereen wat voor zich uit of bladerde door zijn papieren.

 

Daarbij viel me één aspect op, wat doorslaggevend was voor de aandacht van het publiek. Als de spreker dit goed voor elkaar had, bleef iedereen geconcentreerd luisteren. Was dit niet het geval, dan haakten de meesten af. Wat was dit doorslaggevende aspect?

 

Focus. Veel ondernemers wilden in 60 seconden alles over hun diensten en producten vertellen, soms ook nog ingaan op het ontstaan van hun bedrijf en iets zeggen over hun manier van werken. Natuurlijk allemaal erg interessant (helemaal voor de spreker zelf), maar niet handig als je 60 seconden de tijd hebt om anderen enthousiast te maken.

 

Wat werkte wel? Dat waren de elevator pitches waarbij de ondernemer van te voren had bedacht wat interessant was voor de anderen, en zich alleen op dit onderdeel focuste. Zo staat me (na weken) nog helder bij hoe een ondernemer een spaarsysteem uitlegde dat hij had ontwikkeld, en vertelde welke voordelen dit had voor de andere ondernemers. Hij had een exemplaar meegenomen en legde aan de hand hiervan in 60 seconden uit hoe het systeem werkte. Hoogstwaarschijnlijk kon hij over nog veel meer producten en diensten iets vertellen, maar door te focussen op dit ene product, hield hij de aandacht vast.

 

Wat dat betreft verschilt een elevator pitch eigenlijk niet van een presentatie van 20 minuten. Ook daarbij is het niet handig om alles te vertellen over je diensten en producten, in te gaan op het ontstaan van je organisatie en iets te zeggen over je manier van werken. Kies in plaats daarvan één goede focus. Misschien handig om dit eens te oefenen aan de hand van een elevator pitch.

 

 

Hoe krijg je jouw publiek doodstil tijdens je presentatie?

 

Je kon een speld horen vallen. Het publiek keek ademloos naar de spreker en luisterde naar de presentatie. Waar bij vorige sprekers het publiek nog onrustig heen en weer had bewogen, had deze spreker de volle aandacht van het publiek.

 

Het is de wens van iedere spreker. Een publiek dat ademloos luistert naar het verhaal dat je aan het vertellen bent. Geen onrustige bewegingen of geluiden in de zaal, maar een aandachtige stilte.

 

Hoe krijg je dat voor elkaar? Hoe kan het publiek van een onrustig bewegende massa, een gefocuste groep worden?

 

Het antwoord: een persoonlijk verhaal. Mensen zijn dol op verhalen, en helemaal als die over persoonlijke ervaringen gaan. Details, grafieken, overzichten, we zien ze overal langskomen. En ook in de meeste presentaties zijn ze in ruime mate voorhanden.

 

Hoe anders is het als iemand een persoonlijk verhaal vertelt. Iets wat hij zelf heeft meegemaakt, iets wat hem heeft geëmotioneerd. Vaak herkennen we er ook wat van onszelf in.

 

Een persoonlijk verhaal kan je goed gebruiken bij de start van je presentatie. Dus niet meteen beginnen met een voorproefje van alle informatie die je gaat geven, maar contact maken met je publiek door een anekdote uit eigen ervaring te vertellen.

 

Ook op andere plekken in je presentatie kan je persoonlijke verhalen gebruiken. Voor jou is het wellicht interessant om te vertellen hoe goed je product werkt of hoeveel je dienstverlening kan opleveren. Maar hoeveel mooier wordt je presentatie als je vertelt over die keer dat je zag wat je product of dienst bij iemand teweeg bracht. Het verhaal dat je hoorde van die blije meneer of mevrouw. Of: wat voor invloed het op je eigen leven heeft gehad.

 

Hoe interessant de specificaties van je product of het rendement van je dienstverlening ook zijn, met een persoonlijk verhaal krijg je de aandacht van je publiek.

 

 

Wat zijn je grootste angsten?

 

’s Nachts alleen over straat lopen. Identiteitsdiefstal. Het slachtoffer worden van een schietincident. Spreken in het openbaar. Dit opvallende rijtje kwam uit onderzoek van de Chapman University in 2014 onder 1.500 Amerikanen, waarbij gevraagd werd naar hun grootste angsten.

 

De eerste situaties zijn niet zo vreemd. Veel mensen vinden het onprettig om ’s nachts alleen over straat te lopen, en identiteitsdiefstal is iets dat steeds vaker voorkomt. Opvallend zijn de nummers 3 en 4 van de lijst: 8,9 procent gaf aan bang te zijn voor een schietincident, en 8,8 procent gaf aan bang te zijn voor spreken in het openbaar. De onderzochten noemden dus bijna even vaak angstig te zijn om bij een beschieting  betrokken te raken als om voor een groep te spreken.

 

Hoe kan je de angst om voor een groep te spreken verminderen? En zorgen dat dit niet hetzelfde voelt als voor rondvliegende kogels wegduiken?

 

Gedrag en emoties worden gestuurd door de gedachten die je over een situatie hebt. Iemand die ontslagen wordt, kan somber worden en met weinig energie gaan solliciteren, omdat hij denkt dat hij toch geen baan meer zal krijgen. Iemand anders kan bij hetzelfde nieuws juist heel blij worden, kansen zien en de eerste stappen nemen om een eigen bedrijf te beginnen. De situatie (ontslagen worden) is dus dezelfde, door de verschillende gedachten wordt het gedrag bij de twee personen volstrekt anders.

 

Wat is nu een manier om je gedachten zo te sturen dat je bij presenteren niet meer zo angstig wordt als bij een schietincident? Het antwoord is: focus. Goed weten wat je gaat zeggen en hoe je dit gaat zeggen. Doordat je weet wat je aan het doen bent tijdens je presentatie, wordt je twijfel minder dat de presentatie niet goed loopt of dat je afgaat voor de groep.

 

Bij sprekers zonder een goede focus zie je vaak dat ze verstrikt raken in hun eigen verhaal, waardoor ze nog nerveuzer worden dan ze al waren. Bij sprekers met een goede focus gaat hun lichaamstaal mee, waardoor ze zelf enthousiast worden, hun publiek enthousiast wordt, waardoor ze vervolgens zelf ook weer enthousiaster (en minder gespannen) worden. Een kettingreactie, die begint bij een goede focus.

 

 

Een geweldige presentatie, maar zonder resultaat


Soms kom je een spreker tegen die echt weet hoe hij het publiek kan raken. Hij heeft zichtbaar plezier in zijn verhaal, doorspekt zijn presentatie met pakkende voorbeelden en anekdotes en je volgt de presentatie ademloos van het begin tot het einde.

 

Regelmatig gaan dit soort sprekers echter niet naar huis met dat waarvoor ze gekomen zijn. Ze komen op een netwerkbijeenkomst, waar ze nieuwe contacten willen opdoen. Of ze geven een presentatie voor hun doelgroep, om kennis te maken met potentiële klanten. De presentatie ging geweldig, maar ze vertrekken met lege handen. Wat ging er mis?

 

Mensen zijn minder rationeel dan ze denken. Als je bij de kassa van een supermarkt komt en er ligt een aanbieding voor een chocoladereep, dan pak je die nog snel mee. Als je door een winkelstraat loopt en er staat een bak met teenslippers en een groot bord dat hier 50% korting op zit, dan pak je ze toch even vast. Mensen willen niet onderin een supermarktschap kijken wat de goedkoopste chocoladereep is. Of iedere winkel inlopen om de prijzen van teenslippers te vergelijken. Je moet het aantrekkelijk en eenvoudig maken om op een aanbod in te gaan.

 

En zo is het ook bij presentaties. De presentatie is boeiend, je bent gepakt door het verhaal, maar je wilt na afloop niet te veel moeite doen om naar de spreker toe te gaan en te vragen wat hij eventueel voor je kan doen. Je wilt de chocoladereep snel meepakken of de teenslippers even snel bekijken.

 

Als spreker moet je hier dus rekening mee houden. Bedenk goed wat je met je presentatie wilt bereiken: bijvoorbeeld mailadressen verzamelen, je boek verkopen of een proefabonnement aanbieden. Maak nu de drempel voor het publiek zo laag mogelijk om op je aanbod in te gaan. Laat aan het einde van je presentatie een intekenlijst rondgaan, waarop mensen hun e-mail adres kunnen achterlaten (zodat ze bijvoorbeeld iets gratis toegestuurd krijgen). Maak een tafel waarop je boek staat uitgestald, geef mensen de mogelijkheid direct in te schrijven voor een proefabonnement.

 

Door van te voren duidelijk te hebben wat je met een presentatie wilt bereiken, en aan het einde van de presentatie de drempel zo laag mogelijk te maken, wordt de kans aanzienlijk groter dat je bereikt waarvoor je gekomen bent.

 

 

Hoe zorg je dat je publiek geboeid blijft tijdens jouw presentatie?

 

Wat is er vervelender dan een publiek dat afhaakt als je aan het presenteren bent? Je ziet mensen smartphones tevoorschijn halen en hier en daar begint er iemand te gapen. Terwijl je kwetsbaar voor de groep staat, laat de groep merken geen zin in je te hebben.

 

Hoe kan je dit voorkomen? Hoe zorg je dat je publiek geboeid blijft door je verhaal en van het begin tot het einde aandachtig luistert?

 

De oorzaak dat een publiek afhaakt, heeft vaak te maken met een gebrek aan focus. Jij weet alles over een onderwerp, en wil al deze kennis in één keer delen. Misschien heel interessant voor jou, maar niet per se voor je publiek.

 

Een presentatie moet bestaan uit één duidelijke boodschap. Als je gehele presentatie draait om deze boodschap, is de presentatie makkelijker te volgen en haakt je publiek veel minder snel af.

 

Deze boodschap heet de kernboodschap. Hiermee maak je in één zin duidelijk waar je presentatie over gaat en wat je ermee wilt bereiken. Bijvoorbeeld: ‘In deze presentatie laat ik zien hoe onze planningssoftware een einde gaat maken aan de planningsproblemen binnen jullie organisatie.’ Als de organisatie inderdaad planningsproblemen heeft, heb je als spreker direct de aandacht van het publiek.

 

Het is belangrijk om de kernboodschap scherp te formuleren. Een slecht geformuleerde kernboodschap zou in dit geval luiden: ‘In deze presentatie ga ik vertellen over de verschillende mogelijkheden van onze planningssoftware’. Vanuit jou als spreker gezien heel logisch (jij weet immers alles over de verschillende mogelijkheden van de planningssoftware), maar minder interessant voor je publiek. Of nog vager: ‘In mijn presentatie ga ik iets vertellen over onze planningssoftware’.

 

Na het zorgvuldig formuleren van de kernboodschap (één onderwerp, één doel) is het zaak de hele presentatie hierover te laten gaan. Dus niet de geschiedenis van de ontwikkeling van de planningssoftware, niet de technieken die zijn gebruikt om de software te maken, alleen een verhaal over hoe de planningssoftware een einde gaat maken aan de planningsproblemen binnen de organisatie.

 

Door een goed geformuleerde kernboodschap en een presentatie die alleen draait om die kernboodschap, hou je de aandacht van het publiek vast, worden de smartphones weggestopt en sta jij met een goed gevoel voor de groep.

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
contact